Allemaal mens maar mag het iets meer zijn?

In een column bepleit een Nederlandse racismebestrijdster het experiment om onze (ver)schillen af te pellen tot slechts de mens over blijft. Maar willen we dat wel; alleen maar ‘een mens’ zijn?  

In de Nederlandse De Volkskrant van 4 januari trekt Harriët Duurvoort van leer tegen Thierry Baudet. Duurvoort is columniste voor die krant en profileert zich als gekleurde voortrekker in de strijd tegen racisme. Thierry Baudet werd verkozen tot politicus van het jaar (2017), het jaar waarin hij het schopte tot parlementslid en zelfs tot de zowat meest besprokene van alle Nederlandse kamerleden. Voor een groeiende groep Nederlanders is hij de man die tegen gevestigde machten durft schoppen. Anderen zien in hem een wolf in schapenvacht die enerzijds oogt als charmante ladykiller maar er anderzijds een extreemrechtse racistische agenda op zou nahouden.

 

Ik laat het graag aan de mondige Baudet om de verwijtende Duurvoort van antwoord te dienen. Of beter nog: hoofdredacteur Philippe Remarque heeft volgens Duurvoort uitleg te geven, want ze vond het interview met Baudet in de kerstspecial van Volkskrant magazine gespeend van elke vorm van kritische journalistiek.

 

Mij viel vooral deze passage op in Duurvoorts column: “Ik bepleit altijd een experiment waarin je verschillen tussen mensen, hoe zeer ze ook tot maatschappelijke vraagstukken leiden, eens ziet als schillen. Kleur, cultuur, afkomst, godsdienst, klasse, gezondheid, beperking; als je al die schillen afpelt, blijft er slechts de mens over. Het besef dat we allemaal mens zijn, feilbaar, kwetsbaar. Dat we ons veilig en geborgen willen voelen en het gevoel willen hebben er als mens toe te doen.”

 

Mooi woordenspelletje met ‘verschillen’ en ‘schillen’, dat dient erkend. Maar wat wil Duurvoort eigenlijk zeggen? Dat we allemaal mens zijn? Ja ok maar wie betwist dat? We ademen ook allemaal zuurstof en dat hebben we zelfs gemeen met dieren. Er kunnen dus nog wel enkele schillen af. Zijn we niet allemaal een hoop cellen?

 

Nu hebben de meesten – en ook dat kenmerkt onze soort – toch wel meer ambitie dan een inwisselbaar pionnetje uit de grabbelton mens te zijn. Wat maakt iemand tot meer dan een specimen van de soort, tot een persoon? Laat die schillen er net echt wel toe doen. De combinatie van kleur, cultuur, afkomst, godsdienst, klasse, gezondheid, beperking, en doe er ook maar geboorte- en woonplaats bij of seksuele geaardheid, intelligentie en handigheid, maakt Harriët Duurvoort tot de unieke Harriët Duurvoort en Thierry Baudet tot Thierry Baudet. Die aparte mengeling zorgt er voor dat ze niet zomaar inwisselbaar zijn. Daar zijn ze beiden zeker ook erg blij om trouwens.

 


Wat maakt iemand tot meer dan een specimen van de soort, tot een persoon? Laat die schillen er net echt wel toe doen.


 

“Ja maar, je bent pas uniek door je eigen keuzes”, luidt dan dikwijls het antwoord. Die neiging om factoren waarop je geen of weinig invloed hebt weg te redeneren als factor van identiteitsvorming is kenmerkend voor het linksliberalisme dat alleen de eigen individuele keuzes bepalend vindt. Het dogma van de contextloze zelfbeschikking onderbouwt vele analyses van racismebestrijders. Alsof die identiteit niet zouden bedden in de gegevenheid die ons gewoon overkomt en het materiaal vormt waarmee we zelf vorm geven aan handelen en doen.

 

Als kritiek op zo’n fenomeen als Baudet neerkomt op pleidooien voor een strikt individualisme, dan vrees ik dat burgers die zich “veilig en geborgen willen voelen” zich daar niet door zullen aangesproken voelen. Want wie vormt één van de grotere bedreigingen voor veiligheid en geborgenheid? Juist, de soortgenoten, anderen uit de categorie ‘mens’ dus.

 

“Ik hoop dat we in 2018 weer meer die kern van menselijkheid als vertrekpunt nemen”, schrijft Duurvoort. Ik hoop dat het eindpunt wat verder mag liggen anders wordt het niks met die veiligheid en geborgenheid.

 


 

Hier geplaatst op 5 januari 2017. 

 

Foto: Schermfoto van Duurvoorts column

 

TIP: Dankzij internet kunnen wij ook veel mensen bereiken buiten de klassieke media om. Help daarbij en deel dit artikel. Gewoon op de knop hieronder drukken.

 

Share this
delen