Feest in Barcelona

Ik mocht het grote genoegen smaken in Barcelona getuige te zijn van het 1 oktober-referendum over #independencia. De Carrer de Provença in de Catalaanse hoofdstad is een straat die voor mij vanaf nu model staat voor de levende democratie. Want ondanks het Spaanse staatsgeweld werd het een hartverwarmend feest in en rond Barcelona. Hoe ik de dag beleefde met enkele, niet te veel, politieke bedenkingen.

Het is nu ruim voorbij middernacht. Ben net terug van de Plaça Catalunya waar duizenden het Catalaanse referendum vierden.

 

Om 23 uur stond nog een hoop mensen aan het stemlokaal dicht bij het centrum van Barcelona dat ik vandaag wat mee in het oog hield. Het leek alsof ze hun stembus tot het eind mee wilden beschermen want in dat en vele soortgelijke stembureaus werd vandaag een feest gevierd, het feest van de democratie.

 

Vanochtend kwamen de verrichtingen er traag op gang. Het waarom was niet meteen duidelijk, want de ene informatie sprak de andere tegen. De groep wachtende mensen groeide snel aan en begon ongeduldig “vull votar” (“wij willen stemmen”) te scanderen. De vrees dat de lokalen niet open zouden gaan, leek niet ongegrond na de Spaanse intimidatie van de voorbije dagen en weken.

 

Vorige nacht bewaakten buren, leraars en ouders de schoolgebouwen waar gestemd kon worden om te verhinderen dat de poorten op slot zouden blijven. Ongewapend betekent niet weerloos, denken ze daar in Catalonië.

 

Een stokoud besje kwam, arm-in-arm met een jonge kerel, rond een uur of 10 de hoek om gestapt. Ze baande zich een weg door de wachtende massa die openscheurde voor het ineengekrompen vrouwtje. Aan de deur had zich intussen een soort energiek bejaardentehuis gevormd want de oudsten kregen voorrang. Die hadden al zo lang moeten aanschuiven en het begon nog te druppelen ook. Ik schoof mee binnen, mijn parlementaire kaart als toegangsbiljet gebruikend. Daar stond Jan, dienst doende als Vlaamse waarnemer. Ze waren met veel, de Vlamingen die zich mee inzetten voor een goede organisatie. Vlaamsgezinden van allerhande pluimage, maar wel allemaal Vlaamsgezinden. Waar waren de andere politieke families?

 

De eerste stemmers verlieten het lokaal en baanden zich trots een weg door de applaudisserende massa op straat. Hartverwarmende scène; trots omdat men mag stemmen, applaus voor wie zijn of haar burgerplicht vervulde. Het lijkt zo gewoontjes en voor sommigen zelfs lastig, je stem uitbrengen. Tot het niet meer mag, dan komt het besef hoe waardevol dat recht blijft.

 

Ik loop Sander Loones tegen het lijf. Die doet ook zijn toer langs Catalaanse stembussen. Volgende week probeert hij, tegen de grote fracties in, het Catalaanse thema op de Europese agenda te zetten. Collega Peter Luykx lanceert zijn voorstel van resolutie voor zelfbeschikking in de Kamer. De argumenten liggen hier op de straat voor het rapen.

 

We helpen een zware man met zijn rolstoel van de steile trappen van het schoolgebouw, het Institut Poeta Maragall. De man kijkt trots naar buiten. Hij deed wat hij meende als Catalaan te moeten doen, trappen of geen trappen.

 


De macht van de Catalaanse burgers bleek toch te groot om overal Spaanse stokken in de wielen te steken.



Tegen de middag vormden zich lange rijen wachtenden. Het was intussen beginnen gieten maar dat bleek niemand te ontmoedigen. Als het moet, dan kiezen ze voor de regenschermdemocratie. Het stemmen ging gelukkig als maar sneller en de rijen schoven vlot door. In de vooravond waren ze fel ingekort. Ik vroeg een verantwoordelijke naar zijn bevindingen. Het stemmen liep na de moeilijke start – computerproblemen - vlot en de politie, de lokale Catalaanse, bleef op afstand en kalm. De man had wel schrik dat de stembussen na sluitingstijd zouden weggehaald worden door de ordetroepen. Vandaar de menigte die uren lang, ook na het uitbrengen van de laatste stemmen, voor de deur paraat bleef postvatten.

 

Om acht uur moest ik klaarstaan om live voor Terzake te getuigen over deze historische dag. Intussen vernam ik via onze whatsappgroep dat er her en der wel gewelddadig was opgetreden door de Spaanse politie. Zelf opgenomen beelden spraken boekdelen. De internationale nieuwszenders bevestigden de verhalen later en we telden snel ruim 300 gewonden, een getal dat later nog fel zou aangroeien. Deze brutaliteiten zijn uiteraard onwaardig voor een Europese rechtstaat die vredelievende mensen met geweld probeert te verhinderen hun stem uit te brengen. Maar de macht van de burgers bleek toch te groot om overal Spaanse stokken in de wielen te steken. De Catalanen waren ongewapend maar niet machteloos. Allerminst.

 

Iets voorbij 23 uur werd het resultaat meegedeeld voor ‘mijn’ stembureau. Ruim 90% van de 4000 opgedaagde kiezers stemde voor de Independencia! De honderden wachtenden juichten, kusten en omarmeden elkaar om het topresultaat te vieren. Mensen die elkaar in de armen vallen voor een kiesresultaat; je kan niet onbewogen blijven bij zo'n kippenvelmoment.  

 

Mooi dat premier Michel het geweld als eerste – en zowat enige – Europese regeringsleider veroordeelde en opriep tot dialoog. De rest van Europa bleef grotendeels stom. Geen toeval dat de N-VA niet in die andere regeringen zit. Jan Jambon sprak duidelijke taal en bleef hameren op de democratische rechten van de Catalanen. Geert Bourgeois stelde zich op aan de zijde van de vredelievende strevers naar zelfbestuur. In Terzake sprak ik de hoop uit dat we verder gaan dan het geweld veroordelen maar er alles aan doen opdat de duidelijke stem van de Catalanen niet alleen gehoord wordt maar ook uitgevoerd. En als dit referendum door het optreden van Madrid technische mankementen vertoont, laat dan snel een internationaal gecontroleerde volksraadpleging volgen waar alle partijen zich aan houden.

 

De Catalaanse krant Ara vatte de essentie op de voorpagina van 1 oktober mooi samen: ‘A les nostres mans’, ‘in onze handen’. Dat noemen we zelfbeschikkingsrecht en daar blijven we ons voor inzetten.

 


 

Hier geplaatst op 2 oktober 2017.

 

FOTO: © eigen foto, de nachtelijke feest op Plaça Catalunya: "Ja, hallo aan het nieuwe land"

 

TIP: Dankzij internet kunnen wij ook veel mensen bereiken buiten de klassieke media om. Help daarbij en deel dit artikel. Gewoon op de knop hieronder drukken.

 

LEESTIP: Belangstelling voor de selectie van mijn schrijfsels uit 2016? Stort 19,95 euro (verzending inbegrepen) op rekeningnummer BE52 4143 3177 6109 met vermelding van uw volledige adres en binnenkort liggen 226 blz. De Roover in uw bus

 

Share this
delen