In Frankrijk won de anti-stem

Na de eerste ronde schreef ik dat de grootste troefkaart die Macron kan uitspelen Marine Le Pen heet. De tweede ronde toonde dat loepzuiver aan. Wie in Macron hét alternatief ziet, steunt toch meer op hoop dan op cijfermateriaal.

 

De gigantische overwinning van Emmanuel Macron deed veel politici en commentatoren besluiten dat de Fransen kozen voor een nieuw, fris en enthousiasmerend alternatief. Zo tweet bijvoorbeeld Open VLD’er Bart Somers: “Met @EmmanuelMacron wint het open, inclusieve Europa; de politiek van hoop en vooruitgang, dat van de bruggenbouwers. Way to go !” Dan was de Groene Kristof Calvo eerlijker: “De uitdagingen zijn enorm, maar vanavond in eerste plaats toch vooral een serieuze ‘oef’ over stoppen Le Pen & een proficiat voor Macron”. Daarmee geeft Calvo aan waar het echt om te doen was: stoppen van Le Pen en vooral daarin is Macron met vlag en wimpel geslaagd.

 

Alle cijfers wijzen er namelijk op dat we eerder getuige waren van de nederlaag van Le Pen dan van de overwinning van Macron. Pogingen zoals die van Filip Dewinter om er toch een soort zege van te maken, klinken bijzonder amechtig: “#presidentielle2017 #Frankrijk #Oostenrijk #Nederland V/ overwinningsnederlaag naar nederlaagoverwinning... Oppositie is winnende strategie!” Wellicht gelooft Dewinter het ook zelf niet meer.

 

Dikwijls wordt bij overwinningen van rechtse kandidaten betreurd dat de anti-stem de doorslag gaf. Alle gegevens wijzen er op dat gisteren de anti-stem bepalend was voor de keuze van een Franse president.

 

Zowat een kwart van de kiezers daagde niet op. Het is van 1969 geleden dat zoveel Fransen niet deelnamen aan de tweede ronde van een presidentsverkiezing. Van wie wel de moeite nam om de stembus te bezoeken, verkoos dan nog eens 12% om een blanco of ongeldig formulier in de urne te schuiven. Slechts een goede 65% van de kiezers maakte wel een keuze en daarvan ging 34,2 voor Le Pen en 65,8 voor Macron. Die laatste kreeg dus de steun van net geen 43/100 van de kiesgerechtigden.

 

IpsosFrance bevroeg een staal van stembusgangers om naar hun motivatie te peilen. 41% van Le Pens kiezers deed dat omwille van haar hervormingsprogramma. Het grootste argument om voor Macron te gaan, bleek de afkeer voor de kandidate van Front National. Liefst 43% steunde Macron omwille van ‘votre opposition à Marine Le Pen’; de overige 57% van zijn kiezers deed dat om redenen die met Macron en diens programma te maken hebben. Het ‘alternatief Macron’ kon zegge en schrijve zowat 25% van de Franse burgers met stemrecht bekoren.

 


Uiterst-rechts fungeert als een soort stemmenversnipperaar.


 

Het is dan inderdaad veel juister te besluiten dat Marine Le Pen heeft verloren dan dat Macron zou gewonnen hebben, al kan zijn zege op zich wel een dynamiek pro-Macron losweken. Dat zal bij de aanstaande parlementsverkiezingen moeten blijken.

 

De afkeer voor de FN-kandidate was alleszins te groot en elke spreekwoordelijke hond-met-hoed-op zou haar de duimen hebben doen leggen. Extreemrechts spreekt een grote groep mensen aan maar kan het laken nooit echt naar zich toe trekken. Daarvoor hebben teveel centrumkiezers een afkeer voor het radicale avontuur. Zie ook Wilders’ PVV of het alweer krimpende AfD in Duitsland en het vrijwel verdwenen Ukip in Groot-Brittannië.

 

Het EU-referendum in Groot-Brittannië bewees zeker niet het tegendeel. Uiteraard zou de Brexit ook nooit gewonnen hebben als alleen Farages Ukip die kaart had getrokken. Het is omdat de grootste vleugel van de centrumrechtse Conservatieven in de lijn met het eigen verleden aan de Brexit-kar trok dat die als winnaar over de streep kon rollen. De politieke les blijft in Europa alvast steil rechtop staan: wie het centrum uit het oog verliest, rest slechts een figurantenrol aan de zijlijn. Uiterst-rechts fungeert als een soort stemmenversnipperaar die de kiesbrief van de aanhangers vermaalt tot confetti, tot groot jolijt van alles wat links van het centrum staat. Mocht extreemrechts niet bestaan dan zou de linkerzijde het moeten uitvinden.

 

Uiteraard speelde de figuur van François Fillon ook recht in de kaart van Macron. Door een ongeloofwaardige kandidaat te lanceren spreidde centrumrechts in de eerste ronde het bedje van de nieuwe Franse president.

 

Zou Macron het fatsoen gehad hebben om nog zondagavond een grote ruiker te laten bezorgen met kaartje ‘merci pour tout Marine’? (Een flesje wijn opsturen is ook het minste wat hij voor Fillon kan doen.) De kans is klein. Even klein als de kans dat Le Pen een tweet stuurt voor de achterban: ‘J’ai donné la France à Macron. Excusez-moi pour votre vote perdu.’   

 


 

 

Hier geplaatst op 8 mei 2017. 

 

Foto: Macron treedt aan het Louvre uit de spotlichten

 

TIP: Dankzij internet kunnen wij ook veel mensen bereiken buiten de klassieke media om. Help daarbij en deel dit artikel. Gewoon op de knop hieronder drukken.

 

LEESTIP: Belangstelling voor de selectie van mijn schrijfsels uit 2016? Stort 19,95 euro (verzending inbegrepen) op rekeningnummer BE52 4143 3177 6109 met vermelding van uw volledige adres en binnenkort liggen 226 blz. De Roover in uw bus

Share this
delen